GÜNAHLAR, SEVAPLAR

''Hiçbir kimse midesinden daha tehlikeli bir kap doldurmamıştır. Halbuki insana kendisini ayakta tutacak kadar bir kaç lokma yeter. Muhakkak çok yemesi gerekiyorsa midesinin üçte birini yemeğe, üçte birini içeceğe, üçte birini de boş bırakarak nefesine ayırsın.'' Hadis-i şerif

Çıkan ders:

Efendimiz(sav) yemeğe içmeye bir ölçü getirmiştir. Her konuda olduğu gibi yeme içme konusunda da müminin ölçülü davranması gerektiğini beyan etmiştir.

''Ben sizin hakkınızda ancak mideleriniz ve tenâsül uzuvlarınız hususunda aşırılıktan ve nefsâni sapıklıklardan korkuyorum.'' Hadis-i şerif

NAMAZ

''Sana vahyedilen kitabı oku ve namazı kıl. Şüphesiz ki namaz hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar. Allah'ı anmak elbette en büyük ibadettir. Allah yaptıklarınızı bilir.'' Ankebut Sûresi(45)

Kısa bir açıklama:

(İnnesselâte teriha anil fahşa-i vel münker) ''Şüphesiz ki namaz hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar.'' Ayette hayâsızlık ve kötülük diye tercüme edilen fahşa ve münker kelimelerinin anlamı daha kapsamlıdır. Fuhşiyat alenî, açıktan işlenen bütün çirkinlikleri, edepsizlikleri ve ahlâk dışı davranışları ifade eden bir kelimedir. Münker de aklın ve şeriatın beğenmediği bütün uygunsuzlukları, kötü davranışları ve günahları ifade için kullanılır. Gerçekten şuurla kılınan bir namaz, namaz dışında da insanı her türlü çirkinliklerden, uygunsuz davranışlardan ve edep dışı hareketlerden alıkoyar. Günde 5 defa, günde 40 defa Rabbi huzurunda (iyyâke na'budü ve iyyâke neste'in) ''yalnız Sana kulluk ederim'' diyen bir musallinin elbette kötülüklerden uzak durması ve takva dairesi içinde olması gerekir.

SU-İ EDEP

''Kim kendine gelen fakirliği hemen halka intikâl ettirirse (yani onlara açarak 'anlatarak' dilenmeye kalkarsa) onun fakirliğinin önüne geçilmez. Kime de fakirlik gelir, onu Allah'a açarsa Allah ona er veya geç rızkıyla imdat eder.'' Hadis-i şerif

''Kişinin iplerini alıp dağa gitmesi, oradan sırtında bir deste odun getirip satması onun için insanlara gidip dilenmesinden daha hayırlıdır. İnsanlar istediğini verseler de vermeseler de.'' Hadis-i şerif

ANA-BABA HAKKI

''Ana-babaya iyilik etmek nafile namaz, oruç ve hac faziletlerinden (üstündür) daha faziletlidir.'' Hadis-i şerif

''Evlâdın ana-babaya asi olması halinde eğer ona lânet ederlerse (yani ana veya baba evlâdına lânet ederse) bu lânet evlâdı kendilerinden koparır. Kim ki ebeveynini (ana-babasını) razı ederse Yaradan'ını razı etmiş olur.  Kim de ebeveynini üzerse Yaradan'ını gazaplandırmış olur. Kim ki ana-babasına yetişir de onlara bakmaz, iyilik etmez ve kendisinden razı eylemezse Allah korusun cehenneme gider.'' Hadis-i şerif

İSTİKAMET

''İyilik ve fenalık bir değildir. Ey inanan kişi! Sen fenalığı en güzel şekilde sav, o zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kişinin yakın bir dost gibi olduğunu görürsün.'' Fussilet sûresi(34)

SELÂM, İYİLİK, DUA

''Hikmet on parçadır. Dokuzu uzlette, diğer biri de sükûttadır. Yani malayaniyi terk, kendisini ilgilendirmeyen ve lüzumsuz herşeyden dilini hıfzeylemektir.'' Hadis-i şerif

''İşlerde istihare eden yani, Allah'tan hayır dileyerek rızasına muvafık hareket edenler zarar etmezler.'' Hadis-i şerif

ZİKİR

Ebu Hureyre'den(ra) rivayetle; ''Kelima tani habibe tani ilerRahmani hafife tani alel lisani sağiratani fi mizani, sübhanallah vebi hamdihi sübhanallahil azim.'' İki kelime vardır ki; Rahman Tealâ'ya sevgili, lisanda hafif, mizanda ağır. Her kim bu kelimeleri günde yüz kere zikrederse yani 'sübhanallah ve bihamdihi' derse o kimsenin hataları deniz köpüğü kadar da olsa dökülür, yani mağfiret olur. Bu hadis-i şerif müminler için büyük bir tebşirdir. 

İSTİĞFAR VE MÜNACAT

''Allahümme veffiknâ ilâ mâ tühibbü ve terdâ''

''Allahım! Bizi kendi isteğimiz değil; Senin hakkımızda razı olacağın, rıza ve hoşnutluğunu kazandıracak işlere muvaffak eyle.''

''Rabbimiz bize gözümüzü aydınlatacak eşler ve zürriyetler bağışla ve bizi takva sahiplerine önder kıl.'' Furkan  Sûresi(74)

''Rabbim! Bana ve ana babama lütfettiğin nimetlerine şükretmemi ve razı olacağın yararlı işler yapmamı temin et(ihsan et). Benim için zürriyetim(evlâd-ı iyâl) için de iyiliği devam ettir. Ben Sana döndüm ve elbette ki ben müslümanlardanım.'' Ahkâf Sûresi(15)

NİYET VE İHLÂS

''Allah-ü Tealâ sizin yüzlerinize, mallarınıza bakmaz ve lâkin kalplerinize ve amellerinize bakar.'' Hadis-i şerif

''Yapılan işler niyetlere göre değerlenir. Herkes yaptığı işin karşılığını niyetine göre alır. Kimin niyeti Allah ve Resûlü'ne hicretse eline geçecek sevap hicret sevabıdır. Kimin de elde edeceği bir dünyalığa veya nikâhlamak istediği bir kadınaysa, onun hicreti de niyet ettiği şeye göre değerlenir.'' Hadis-i şerif

Bu hadisin beyan sebebi;

Sahabilerden bir topluluk Resûlullah'ın(sav) emriyle Mekke'den Medine'ye hicret ederken, aralarından birinin  evlenmek istediği bir kadının daha önce Medine'ye gitmiş olmasından dolayı o kadınla nikâhlanmak maksadıyla yola çıktığını söylemesi üzerine, Efendimiz(sav) bu hadisle niyetin önemine işaret etmiştir. 

Hadisten öğrendiklerimiz;

1) Yapılan işlerden sevap kazanmak için o işlere iyi bir niyetle başlamak gerekir,

2) Niyetin kalben yapılması önemli olduğu için bunu ayrıca dille söylemek şart değildir,

3) Allah rızası gözetilmeden yapılan işlerden sevap kazanılmaz,

4) İnsan göründüğü gibi olmalı dünyevi bir çıkar için dini dünyaya alet etmemelidir,

5) İhlâs, niyet sağlamlığı ve niyet doğruluğu demektir.

GÜZEL AHLÂK

''Ben güzel ahlâkı tamamlamak üzere geldim.'' Hazreti Muhammed(sav)

''Ben kötü tabiatları bertaraf etmek(ortadan kaldırmak) üzere gönderildim. Din (yalnız) temenni ile olmaz.'' Hadis-i şerif

''Başkaldıran, serkeşlik eden müstesna ümmetimden herkes cennete girecektir.'' Sahabi sorar; Ya Resûlallah! Serkeşlik eden, başkaldıran kimdir? Efendimiz(sav) cevaben; Bana itaat eden cennete girer, bana isyan eden de muhakkak baş kaldırmış ve serkeşlik etmiştir. Bana itaat eden Allah'a itaat etmiştir, bana isyan eden de hiç şüphesiz Allah'a isyan etmiştir'' Hadis-i şerif

Bu ve benzeri hadislerin muhtevası şu ayete muvafıktır; 

''Allah buyurur; kim Resûl'e itaat ederse muhakkak ki Allah'a itaat etmiştir, kimde yüz çevirirse(sakın üzülme) zira Biz seni onların üzerine günahlarından koruyucu olarak göndermedik.'' Nisa Sûresi(80)